Geef professionals hun werk terug!

En organisaties hun professionals.

Artikel gepubliceerd op 22 juni, 2010 in de rubriek Kwaliteit & Klant
Kennisbank onderwerpen: Talent ontwikkeling, Professionalisering

Hoe een professional zijn werk verliest

Een zelfstandige bestuursorganisatie (ZBO) in een recent veranderingsproces. De RvB wil dat de klant centraal komt te staan en geeft opdracht om de organisatie en het werkproces daarop aan te passen. Tegelijkertijd moet de organisatie onder politieke en maatschappelijke druk opnieuw een efficiencyslag maken. De organisatie gaat kantelen. Er komen andere divisies, nieuwe functies, aangepaste procedures en nieuwe systemen. Het is een organisatieverandering in een reeks van organisatieveranderingen die inmiddels een periode van enkele tientallen jaren beslaat.

Effecten:  Onder druk van de voorgaande veranderprojecten hebben de professionals inmiddels de houding aangenomen om mee te buigen als het moet en terug te veren als het kan. De continuïteit van de dienstverlening is in al die jaren voor een groot deel door deze professionals bepaald. De organisatie reageert op de blijvende productiedruk met toenemende uniformering en uitbreiding van de besturingsinstrumenten. Targets, agenda’s, rapportages, procedures en protocollen beheersen het werk in de organisatie. Alternatieve werkwijzen om in complexe situaties problemen effectiever op te lossen worden ontmoedigd. Professionele afwegingen worden als tijdrovend en hinderlijk ervaren. De regelruimte voor de professional wordt tot een minimum gereduceerd. De professional raakt zijn werk kwijt.

Voor de duidelijkheid hierbij wat we met 'Professionals' en 'Organisatie' bedoelen:

Professionals:
Diegenen die op basis van kennis, vakbekwaamheid en opgebouwde ervaring in hun werkproces zelfstandig afwegingen maken ten aanzien van effectiviteit en efficiency in het belang van hun klant. Dus niet alleen artsen, juristen en accountants of vrijgevestigde beroepsbeoefenaren, maar ook politieagenten, hulpverleners, monteurs, kantoorpersoneel, ambtenaren, staffunctionarissen en zelfs leidinggevenden.

Organisatie:
De ‘formele’ strategie, doelen, processen, procedures, systemen en besturingsmodel in samenhang met de alledaagse, ‘informele’ praktijk van ongeschreven regels, belangen, prioriteitstelling en aansturing.

Hoe een professional het verlies van zijn werk ziet
Het effect van deze ontwikkeling wordt kernachtig uitgedrukt door de professionals zelf: “Strategieverandering volgt op strategieverandering. Ze tuimelen over elkaar heen in het tempo waarmee bestuurders elkaar afwisselen. De effectiviteit en de efficiency van de formele organisatie neemt ste&hellip