De eindronde van het wereldkampioenschap voetbal in Zuid-Afrika is aanstaande. Zo ook de hieraan gekoppelde Oranjegekte die begint los te barsten. Nederland staat een maand in het teken van het voetbal, of u het nu wilt of niet. Deze grootste volkssport ter wereld wordt echter zelden tot nooit onderworpen aan een kritische managementblik. Het enthousiasme over het spel en de hoop op mooie prestaties vertroebelt al snel de blik van fan en direct betrokkenen. En als het dan misgaat, komt menigeen niet verder dan ‘ach, het is maar een spelletje’. Vreemd als je bedenkt dat de topvoetballers de best betaalde professionals van Nederland zijn. Tijd dus om het Nederlands elftal langs een kritische managementmeetlat te leggen.

Nét niet

Het Nederlands elftal wordt vaak genoemd als een van de favorieten voor de titel, maar het team is niet echt in staat gebleken de laatste stap te zetten. Ondanks ijzersterke prestaties tegen sterke landen en na geweldig spel, is het team nooit wereldkampioen geworden. Oranje is ‘wereldkampioen nét niet’. Daar zijn tal van redenen voor te bedenken: arrogantie en gebrek aan discipline (1974); het ontbreken van de topspelers (1978); ruzie in de tent (1990); pech en weglopen Gullit (1994); slechte strafschoppen (1998) en zwakke coaching en ongedisciplineerde spelers (2006).

Vele vragen

Hoe kan Oranje dan wél kampioen worden? Om een antwoord te kunnen vinden op de vele vragen die het Nederlands elftal omringen is onderzoek gedaan naar het functioneren van het team en de begeleiding, waarbij de volgende onderwerpen de revue zijn gepasseerd: missie, strategie, tactiek, cultuur, concurrentieanalyse, leiderschap, teamrollen, performance management en kritieke succesfactoren. Ook onderwerpen als bijv. innovatiegerichtheid, veranderbereidheid en emotiemanagement zijn in het bredere onderzoek meegenomen, waarvan de weerslag is terug te vinden in ‘Oranje wereldkampioen, managementlessen om te winnen’. In dit artikel is een selectie opgenomen van enkele relevante en herkenbare verbeterpunten, gebaseerd op voetbalhistorische inzichten, statistieken, interviews en een selectie uit de managementliteratuur.

Missie

Vraag een willekeurige Braziliaan, Italiaan of Duitser wat de missie voor het nationale team bij een wereldkampioenschap is en het antwoord luidt zonder enige twijfel: kampioen worden. Korter en mooier kan een missie niet vertaald worden. Zoals Willem Mastenbroek in zijn artikel ‘Kernwaarden, humbug of…