Deze maand mocht ik wat brainstormen met circa 10 leidinggevenden voornamelijk uit de non profit sector. Ik was door Avicenna, Academie voor leiderschap gevraagd om mijn inzichten interactief te delen met mijn gesprekspartners.

Plaats van handeling het St Sebastiaansgilde in de Vlaamse parel-stad Brugge. Ik was wat vroeg en bekeek met de nodige eerbied de portretten aan de wand van koning-handboogschutters gedurende vele eeuwen. Er waren ook andere schilderijen, waaronder een van een leerling van Antoni van Dijk. De Engelse koning Charles II had nog eens hulp gezocht in Brugge om zijn troon op Cromwell in Engeland te heroveren, bleek uit de taferelen.

Terzake, hulpmiddelen waren verboden, geen powerpoints of andere – afleidend van de hoofdzaak – technologische hulpmiddelen. Ik had het programma in drie delen opgesplitst:

1) Omgeving, in welke situatie bevinden wij ons eigenlijk?
2) Deugden van goed leiderschap
3) Aandachtspunten voor goed leiderschap

Omdat ik de deelnemers niet wil compromitteren, want dat is niet de bedoeling, geef ik hieronder alleen mijn eigen denkbeelden in hoofdlijnen.

Omgeving

Het Westen heeft zich kapot geleend bij ontwikkelingslanden en door geld te drukken. Wij zijn bezig onze steeds maar oplopende schulden door te schuiven, maar lossen structureel niets op

  • Politici waren het twee jaar geleden nog eens dat door vergrijzing er een begrotingsoverschot in Nederland van minstens 2 % noodzakelijk is, nu hebben we een tekort van 6% van het BNP of wel we liggen 50 miljard per jaar achterop.
  • Geen enkele partij bezuinigt voldoende om de jeugd schuldenvrij de vergrijzing te laten oplossen. In tegendeel politici als Cohen noemen bezuinigen van meer dan 10 miljard per jaar roekeloos, terwijl de rechtse partijen een onzinnig instrument als hypotheekaftrek ongemoeid willen laten.
  • We laten dezelfde managers ongestraft zitten in de financiële dienstverlening, die ons massaal bestolen hebben. In Nederland met o.a woekerpolissen (7 miljoen) en in Amerika met tophypotheken en nog veel meer andere te dure dan wel waardeloze producten.

Er komt tussen 2010 en 2020 of een heel beperkte groei (gunstig scenario) dan wel een langdurige recessie/ depressie (ongunstig scenario). In alle gevallen zijn wij minstens 10 jaar bezig om van de schuldenberg af te komen (derde scenario), wat aantasting van de koopkracht van de burgers en vermindering van de overheidsdienstverlening ten gevolge heeft.

Conclusie: Zonder fundamentele wijzigingen van onze waarden komen wij er niet

Deugden leiderschap

Je zou de Tien Geboden als toetssteen kunnen kiezen, maar dat is te eenzijdig religieus. Ik geef de voorkeur aan de vier universele deugden van Plato, die 2500 jaar na dato nog steeds richtinggevend zouden moeten zijn. Dat zijn

  • Voorzichtigheid
  • Rechtvaardigheid
  • Gematigdheid
  • Moed

De katholieken hebben daar via Paus Gregorius de Grote nog drie deugden aan toegevoegd nl geloof, hoop en naastenliefde. Dat laatste zit in de deugden van Plato besloten, dus alleen HOOP is een echte toevoeging: de wil om om vooruit te komen, te innoveren etc.

Onze huidige leiders verwarren mijns insziens voorzichtigheid met lafheid. De bezuinigingsvoorstellen, meer omvattend de politieke programma’s, zijn daar een voorbeeld van.

Het gevoel van rechtvaardigheid ontbreekt. Mensen die stelen worden beloond en blijven zitten, terwijl mensen die niets misdaan hebben moeten betalen. Mensen die polderbaan-op-baan-stapelen zijn parasieten van de maatschappij. Het denken dat alles gerechtvaardigd is, zolang juristen dat afdekken, heeft ons ver afgebracht van morele maatstaven.

Gematigdheid is met onze schulden sowieso niet meer aanwezig.

Moed van leiders om de mensen de waarheid te vertellen, zoals Churchill deed toen hij onder hopeloze omstandigheden aan het begin van WO II  zijn onderdanen bloed, zweet en tranen beloofde is nergens meer te bekennen. Waarschijnlijk kan dat ook alleen als iedereen beseft dat het crisis is, en die lijkt erg dichtbij, dus is redding ook niet meer veraf. U ziet het ik heb nog steeds HOOP.

Onlangs ook gepubliceerd in PlusPost.nl

Deze column werd ingezonden door Grimbert Rost van Tonningen. Heeft u ook iets wat u bezig houdt? Plaats uw eigen column ›

Gerelateerde items